صدرالدین محمد ملاصدرا

صدرالدین محمد ملاصدرا

ملاصدرا، صدرالدین محمد (980 ـ 1050ق)، حکیم و مفسر

برگی از زندگی

مشهور به صدرالمتألهین، فرزند خواجه ابراهیم قوام، وزیر حاکم پارس که تحصیلات خود را ابتدا در مکتب‌خانه فراگرفت، سپس نزد ملا عبدالرزاق ابرقویی صرف و نحو آموخت. مدتی نیز به بصره رفت و در حجره بازرگانی شیرازی به نام یوسف بیضاوی مشغول به کار شد. اما با مرگ پدر، به شیراز بازگشت. بعد به اصفهان رفت، تحصیلات خود را در مدرسه خواجه ادامه داد و محضر استادانی چون شیخ بهایی، میرداماد و میرفندرسکی را درک کرد. مدتی نیز در همان مدرسه به تدریس پرداخت. اما چون نظریاتش در برخی مسائل فقهی با غالب دانشمندان قشری اصفهان متفاوت بود، متهم به بدعت‌گذاری در دین شد و از مدرسه اخراج و از اصفهان تبعید گردید. از این‌رو به کهک قم رفت و مدت 5 یا 7 سال در آنجا ماند. در این مدت، به عرفان اسلامی گرایش یافت ولی همچنان کار تدریس و پژوهش را دنبال کرد. در اواخر عمر به شیراز بازگشت، در مدرسه «خان» مشغول تدریس شد و شاگردان متعدد و برجسته‌ای چون ملامحمد فیض کاشانی، شیخ عبدالرزاق لاهیجی و... را تربیت کرد. ملاصدرا را بنیانگذار «حکمت متعالیه» می‌گویند. وی در راه هفتمین سفر حج در بصره درگذشت. آثار متعددی از او باقی مانده که آن را بالغ بر 50 اثر دانسته‌اند و از آن جمله می‌توان به: الحکمة المتعالیة یا الاسفار الاربعه، مفاتیح‌الغیب، الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، المشاعر، المبدأ و المعاد، شرح الهدایة الاثیریة، حاشیه بر الهیات شفا، حاشیه بر «تفسیر بیضاوی، شرح اصول کافی، الواردات القلبیة، جوابات المسائل العویصة، القواعدالملکوتیه، کسر اصنام الجاهلیة و تفسیر آیت‌الکرسی، تفسیر آیه نور، تفسیر سوره‌های اعلی، حدید، جمعه، فاتحه، طلاق، ضحی و قسمتی از سوره بقره اشاره کرد.
از جمله افرادی که به بررسی زندگی و آثار ملاصدرا پرداخته‌اند می‌توان به سید محمد خامنه‌ای، حسن حسن‌زاده آملی، نجفقلی حبیبی، غلامرضا اعوانی و محمد خواجوی اشاره کرد.
اول خردادماه، در تقویم ملی ایران، «روز بزرگداشت ملاصدرا» نام‌گذاری شده است.

 

تصاویر

1 1

1